O czym jest ten materiał
ADI-R, czyli Autism Diagnostic Interview-Revised, nie jest formularzem do samodzielnego wypełnienia online. To standaryzowany, częściowo ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny prowadzony przez przeszkolonego specjalistę z rodzicem lub innym stałym opiekunem osoby, u której rozważa się zaburzenia ze spektrum autyzmu. Zwykle stanowi część pełnej diagnozy zespołowej i bywa łączony z obserwacją kliniczną, na przykład z ADOS-2.
Oficjalny test ADI-R obejmuje 93 pozycje, arkusze algorytmów oraz procedurę, której przeprowadzenie i obliczenie wyników zajmuje zazwyczaj około 1,5–2,5 godziny. Narzędzie służy do zebrania historii rozwoju i informacji o funkcjonowaniu w trzech głównych obszarach: komunikacji i języka, wzajemnych interakcji społecznych oraz ograniczonych, powtarzalnych wzorców zachowania i zainteresowań.
Na tej stronie nie udostępniamy oficjalnego ADI-R online. Byłoby to niezgodne z przeznaczeniem narzędzia, standardem jego stosowania i ograniczeniami licencyjnymi. Pytania, punktacja, algorytmy oraz polskie tłumaczenie są materiałami zastrzeżonymi. Nasz moduł ma wyłącznie charakter edukacyjny: pomaga uporządkować obserwacje przed konsultacją, ale nie odtwarza oficjalnych pozycji ADI-R ani jego algorytmów. Jeśli pojawia się tu jakikolwiek wynik, nie jest to wynik testu ADI-R.
Dla kogo jest ten materiał
Materiał przygotowano przede wszystkim dla rodziców i opiekunów dzieci, nastolatków oraz dorosłych, u których pojawiają się pytania o rozwój społeczny, komunikację, sztywność zachowania lub powtarzalne zainteresowania. W klasycznym zastosowaniu ADI-R informacji udziela właśnie opiekun, a osoba diagnozowana zwykle nie uczestniczy bezpośrednio w samym wywiadzie.
Warto doprecyzować zakres stosowania narzędzia. ADI-R wykorzystuje się u dzieci i dorosłych przy minimalnym wieku umysłowym około 24 miesięcy, czyli powyżej 2;0 lat. Użyteczność oraz trafność interpretacji zależą od wieku, poziomu języka i profilu rozwojowego danej osoby.
Co taki materiał może uporządkować
ADI-R skupia się na obszarach istotnych w testowej i klinicznej diagnozie autyzmu. Obejmuje między innymi sposób nawiązywania relacji, dzielenie uwagi i zainteresowań z innymi, użycie mowy oraz gestów, trudności w komunikacji niewerbalnej, a także obecność rytuałów, sztywności, stereotypii ruchowych czy wąskich zainteresowań. Znaczenie ma również historia rozwoju: moment pojawienia się trudności oraz to, jak zmieniały się z czasem.
Taki materiał nie zastępuje jednak samodzielnej diagnozy. ADI-R nie zastępuje oceny logopedycznej, neuropsychologicznej, psychiatrycznej ani neurologicznej. Nie służy też do samodzielnego pomiaru inteligencji, funkcjonowania adaptacyjnego ani wszystkich możliwych przyczyn trudności komunikacyjnych i społecznych.
Jak czytać wynik ostrożnie
Jeżeli korzystasz z autorskiego modułu na stronie, potraktuj go jako pomoc w uporządkowaniu obserwacji przed konsultacją. Wynik ma charakter orientacyjny i nie daje rozpoznania. Pełna diagnoza opiera się zwykle na kilku źródłach danych, w tym na wywiadzie, obserwacji, dokumentacji medycznej lub szkolnej oraz dodatkowych narzędziach stosowanych przez specjalistów.
Warto pamiętać także o ograniczeniach samego ADI-R. Wywiad opiera się częściowo na retrospektywnej relacji opiekuna, więc część informacji może być obciążona pamięcią albo niepełną wiedzą o wczesnym rozwoju. Starsze publikacje odnosiły wyniki ADI-R do klasyfikacji ICD-10 i DSM-IV-TR, natomiast współczesna praktyka wymaga interpretacji zgodnej z aktualnymi kryteriami diagnostycznymi i standardami klinicznymi.
Kiedy zgłosić się po profesjonalną ocenę
Jeśli trudności są wyraźne, utrzymują się w czasie albo wpływają na codzienne funkcjonowanie w domu, przedszkolu, szkole, pracy lub relacjach, warto skonsultować się z zespołem diagnostycznym ASD albo specjalistą przeszkolonym w ADI-R i ADOS-2. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których pojawiają się opóźnienia mowy, słaba reakcja na imię, ograniczone użycie gestów, trudności w relacjach, silna sztywność wobec zmian lub powtarzalne zachowania.
Pilna konsultacja jest potrzebna wtedy, gdy występuje nagła utrata mowy, kontaktu lub wcześniej nabytych umiejętności, znaczny regres rozwojowy, napady, podejrzenie problemów neurologicznych, silna autoagresja, samouszkodzenia albo ciężki kryzys psychiczny u nastolatka czy dorosłego. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia trzeba skontaktować się niezwłocznie z lekarzem, SOR-em, lokalnym systemem pomocy kryzysowej lub numerem 112.
Ten materiał nie stawia diagnozy i nie powinien stanowić podstawy decyzji medycznych, szkolnych, zawodowych ani prawnych. Może natomiast ułatwić przygotowanie do rozmowy ze specjalistą i pomóc precyzyjnie nazwać obserwowane trudności.
ADI-R test: informacje + bezpieczna wersja online (edukacyjna, nieoficjalna)
Oceń, jak często lub jak wyraźnie opisywana sytuacja występowała u osoby, którą obserwujesz. Odpowiadaj na podstawie typowego funkcjonowania z ostatnich 6 miesięcy, a w pytaniach o rozwój — na podstawie tego, co pamiętasz z wcześniejszego przebiegu rozwoju. Wybieraj odpowiedź możliwie najbliższą codziennym obserwacjom. Wynik ma charakter wyłącznie orientacyjny i nie jest diagnozą.